

Kıyı Kanunu’nda Yapılaşma Yasakları
Kıyıların Özel Mülkiyetten Korunması ve Kamu Erişiminin Güvencesi
“Kıyıda yükselen her duvar, denizin değil, insanın özgürlüğünün önüne çekilir.”
— Ersan Karavelioğlu
Yapılaşma Yasağının Temel Mantığı
Kamu Yararı – Doğa Dengesi
Kıyı Kanunu’nun özü şudur:
Kıyılar herkesindir ve özel mülkiyetle kapatılamaz
Bu nedenle yapılaşma sıkı düzenlemeye tabidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyıların Hukuki Statüsü
️ Özel Mülkiyete Kapalı Alan
Kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.
Satılamaz, tapulanamaz, özel mülke dönüştürülemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyı Kenar Çizgisi ve Yapı Yasağı Bağı
Yapı yasaklarının başladığı sınır,
kıyı kenar çizgisidir
Bu çizgiden denize doğru hiçbir yapılaşma mümkün değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyı Şeridi (100 Metre) Sınırı
️ Koruma Kuşağı
Kıyı kenar çizgisinden itibaren en az 100 metrelik alan,
yapı açısından özel koruma bölgesidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyıda Konut Yasağı
Kıyı şeridi içinde
yapılamaz
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Özel Plaj – İskele – Platform Engelinin Hukuki Temeli
️
Hiçbir kişi veya işletme kıyıda:
kuramaz.
Çünkü tümü kamusal erişimi engeller.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Turizm Yapıları Sınırlandırması
Otel ve tatil köyleri kıyıya kadar taşamaz
Kıyıya erişimi kapatacak hiçbir yapı inşa edilemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Dolgu ve Kurutma Yasağı
️ Ekosistem Koruması
Kıyı bölgelerinde, denizi doldurup alan kazanmak
kesin yasaktır, sadece kamu yararı olan zorunlu hâllerde izin verilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyının İşgalinin Önlenmesi
Şezlong, loca, set, güvenlik bariyeri gibi unsurlar,
kıyının özel kullanımını doğurur ve yasaktır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyıya Ücretle Erişim Yasağı
️
Halkın kıyıya erişimini ücretlendirmek
hukuken tamamen yasaktır.
Kıyı herkesin ortak alanıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Kamusal Tesislerin İstisna Niteliği
Sadece şu amaçlarla sınırlı yapılaşma mümkündür:
Bunların tümü kamu yararıyla sınırlıdır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Kıyı Ekosisteminin Mutlak Koruması
️
Doğal kıyı formunun bozulmaması,
yapı yasağının ana nedenidir:
kanunla korunur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

İmar Planlarının Kıyı Sınırı Bağı
Belediyeler, imar planlarını
kıyı kenar çizgisine göre yapmak zorundadır
Aksi tüm planlar geçersizdir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Kaçak Yapıların Yıkımı
️
Yasa dışı kıyı yapılaşmalarında:
uygulanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Korunan Alan Statüleri
Kıyı yapı yasağını güçlendiren ek mevzuatlar:
Bu bölgelerde yapılaşma tamamen yasaktır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Kıyıya Serbest Geçiş Hakkı
️ Anayasal Teminat
Hiçbir duvar, kapı, özel güvenlik noktası
vatandaşın kıyıya girişini engelleyemez.
Bu hak Anayasa’nın 43. maddesi ile güvence altındadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

İşgallerin Tespiti ve Denetim
Kıyılar;
tarafından sürekli denetlenir.
İşgal görüldüğünde derhâl işlem yapılır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Yargısal Denetim ve Vatandaş Başvuruları
️
Her vatandaş, kıyı işgaline karşı
idare mahkemesine başvuru yapabilir.
Mahkemeler yapı yasağına mutlak öncelik tanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Kamu Yararı ve Yapı Yasağı İlişkisi
Yapılaşma yasağı;
kamu yararı, ekosistem, toplum erişimi ve geleceğin korunması için vardır
Her yasak, aslında özgürlüğü korur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Son Söz
Kıyılar, Toplumun Özgürlüğe Açılan Ufuk Çizgisidir
Kıyı Kanunu’ndaki yapılaşma yasakları,
sadece betonlaşmayı engellemek için değil;
toplumun nefes hakkını, doğanın ritmini ve geleceğin özgürlüğünü korumak içindir
Kıyıya uzanan her adım, herkes içindir;
hiçbir kişi veya emeğin gölgesine ait değildir.
“Deniz, kimsenin duvarını kabul etmez; kıyılar özgürlüğün en eski vatanıdır.”
— Ersan Karavelioğlu